Bloody Sunday

Wie kent niet de hit van de Ierse Rockband U2? BloodySunday speelde zich af in 1972 in de Noord Ierse plaats Londonderry (of gewoon Derry, als je Ier bent) en was de start van grootschalig en langdurig bloedvergieten tijdens the Troubles in Noord Ierland. Voor ons een reden om vandaag deze plaats te bezoeken en deze recente geschiedenis nader te verkennen.

En we kregen (veel) meer dan we hadden verwacht. Vandaag bleek de dag te zijn van de jaarlijkse herdenking van het ontzet van Derry (vgl met ons Leidens ontzet) ergens aan het eind van de 17 eeuw, meer dan 300 jaar geleden. De katholieke koning Jacobus had met behulp van de Fransen zowat heel Ierland onder controle, en rukte op naar Derry in het Noorden. Derry was een protestants bolwerk, waar toen net toevallig 13 Engelse gezellen binnen de stadsmuren een vak moesten leren, zeg maar stage lopers. De jongens besloten om de stadspoorten dicht te doen en Jacobus niet binnen te laten. Na een half jaar belegering, en de helft van de stadsbevolking dood van de honger, werd Derry ontzet door een Engels leger onder aanvoering van niemand minder dan onze eigen Koning Willem de derde, nu liefkozend King Billy genoemd. Engeland heeft vervolgens Noord Ierland gekoloniseerd, eigenlijk tot op de dag van vandaag.

De Noord Ierse protestanten zijn heel fanatiek, en hebben ondanks dat ze in de minderheid zijn, de touwtjes lange tijd stevig in handen gehad. De katholieken pikten dat niet, en dat eindigde uiteindelijk in Bloody Sunday, toen Britse soldaten 13 - naar later bleek ongewapende - demonstranten doodschoot. Daarop volgende onlusten leverden honderden doden op, en pas sinds een jaar of twintig is er weer vrede. Daar is wel alles mee gezegd want veel verdraagzaamheid is er niet. Ze noemen elkaar nog steeds terroristen.

Zoals gezegd kwamen wij op de herdenkingsdag, en tot onze verbazing zat de hele stad vol met drumbands, wel meer dan 100 met duizenden deelnemers. Dat waren allemaal lokale afdelingen van de protestantse wapenbroeders. Sommigen zelfs uit het buitenland. Fluiten, trommels, vlaggen, uniformen, hoedjes, sabels, van alles en nog wat. Ze noemen zich de apprentice boys van Derry (stagelopers van Derry). Hun strijdkreet is No Surrender (we geven ons niet over). Ze marcheerden in lange stoeten door de stad.

Zowel aan Katholieke als aan Protestantse zijde is er nog steeds veel uiterlijk vertoon, niet alleen tijdens de parade. Het Ierse stadsdeel heeft veel Ierse, maar ook Palestijnse vlaggen. Dit laatste vanwege de samenwerking tussen de IRA en de PLO, toen beide militante verzetsbewegingen waren. En in de Protestantse gedeelten wappert overal de Union Jack.

U2 vraagt zich in haar song Bloody Sunday af: How long must we sing this song? Op basis van vandaag zou ik zeggen dat ze nog wel even voort kunnen!